ارزیابی و تحلیل ماهیت تأثیرپذیری مشروطه خواهی ایرانیان از مشروطۀ عثمانی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه علامه طباطبایی تهران

چکیده

ارزیابی و تحلیل ماهیت تأثیرپذیری مشروطه خواهی ایرانیان از مشروطۀ عثمانی

چکیده:

چگونگی تأثیرپذیری ایرانیان از مشروطه عثمانی همواره یکی از مباحث چالش برانگیز بوده است.برخی نویسندگان این موضوع را نفی کرده و برخی دیگر چنان از تأثیرگذاری مشروطه عثمانی بر مشروطه خواهی ایران سخن گفته اند که گویی عثمانی‌ها سازندۀ مشروطۀ ایران بوده اند. مسئله اصلی نگارنده در این پژوهش، شناخت ماهیت و ابعاد تأثیرپذیری ایرانیان از مشروطه عثمانی است. یافته‌های پژوهش نشان می دهد که روشنفکران ایرانی به موازات عثمانی با دنیای غرب، هندوستان و نیز مشروطیت روسیه و ژاپن تعامل داشتند وضمن آشنایی با مشروطه و مفهوم دولت مدرن؛ حتی پیش از مشروطه عثمانی به ضرورت انجام اصلاحات در نظام حکمرانی خود پی برده بودند؛ بنابراین مشروطه ایران امری درون زا و اصیل بود و نمی توان آن را تقلیدی و تابع عثمانی دانست. تنها استثنا این بود که مشروطیت عثمانی به سبب همسایگی و تأثیر غرب زودتر از ایران رخ داد و شمارایرانیان مقیم عثمانی که تحت تأثیر آن قرار گرفتند از ایرانیان دیگر کشورها بیشتر بود. روشنفکران ایرانی نیز برای تطبیق قوانین مشروطه با دین؛ به تجربه عثمانی نیازداشتند. این سه موضوع که در این پژوهش به آنها پرداخته می‌شود، سبب شدند تا مشروطۀ ایران به شکل صوری و فرمال تحت تأثیر عثمانی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation and analysis of how Iranians' constitutionalism was influenced by the Ottoman constitution

نویسنده [English]

  • esmail shams
Assistant professor of Allameh Tabataba'i University, Tehran
چکیده [English]

Abstract



How Iranians were influenced by the Ottoman constitution has always been one of the challenging topics. Some authors have denied this issue and others have spoken about the influence of the Ottoman constitution on Iran's constitutionalism as if the Ottomans were the creators of Iran's constitution. The main problem of the author in this research is to know the nature and dimensions of Iranian influence on the Ottoman constitution. The findings of the research show that Iranian intellectuals interacted with the Western world, India, as well as the constitutionalism of Russia and Japan, along with the Ottoman Empire, and they were familiar with the constitution and the concept of the modern state. Even before the Ottoman constitution, they realized the necessity of reforms in their governance system; Therefore, Iran's constitution was an endogenous and original matter and it cannot be considered as an imitation or subject of Ottoman rule.

The only exception was that the Ottoman constitutionalism happened earlier than Iran due to the neighborhood and the influence of the West, and the number of Iranians residing in the Ottoman Empire who were affected by it was more than the Iranians of other countries. Iranian intellectuals are also trying to adapt constitutional laws to religion; They needed Ottoman experience. These three issues, discussed in this research , caused Iran's constitution to be formally influenced by the Ottoman Empire

کلیدواژه‌ها [English]

  • «؛ Influence»؛ constitutionalism»؛ Iran»؛ Ottoman»؛
  • «؛ transition»؛
  • «؛ Istanbul»