تبیین گفتمانِ متناقض جوینی مبتنی بر ردّ و قبول مغول در جلد اوّل تاریخ جهانگشا بر اساس نشانه‌های(واژگان، صور خیال، عبارات، جملات و اشعار) گفتمان‌مدار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زیان و ادبیان فارسی دانشگاه رازی

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار و عضو هیأت علمی/ دانشگاه رازی کرمانشاه

10.30465/hcs.2020.5821

چکیده

تاریخ جهانگشای جوینی از جملة کتاب‌هایی است که در میانة تاریخ و ادبیّات قرارگرفته و این سؤال را در ذهن برمی‌انگیزد که چرا یک متن تاریخی که باید بر صراحت، منطق و عقل استوار باشد، گاه از روش تاریخ‌نویسی دور افتاده و شاخصه‌های متون ادبی، چون ابهام، پوشیدگی و احساس بر آن غالب شده است؟ به دلیل جامعیّت روش تحلیل گفتمانِ فرکلاف در دو محور نظری و عملی، این روش را مبنای پژوهش قرار داده‌ایم. در این روش، در سه مرحلة توصیف، تفسیر و تبیین، تاریخ جهانگشا، مورد تحلیل گفتمانی قرار گرفته‌است. در بررسی کتاب به این شیوه، بی‌گمان متن، حرف‌هایی فراتر از تاریخ و ادبیّات برای گفتن خواهد داشت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در جلد اوّل تاریخ­جهانگشا، نشانه­هایی( واژگان، استعاره‌ها، عبارات و جملات و اشعار فارسی و عربی) وجود دارد که گفتمان‌مدارند و همگی بازتابندة گفتمانِ متناقضِ مورّخ دربارة مغولان هستند.گفتمان مورّخ ایدئولوژیک است و ریشه در روح زمانة مؤلّف دارد؛ تقدیرگرایی و جبرانگاری، محافظه‌کاری و ترس، رستن از عواقب احتمالی، تداوم سنّت فرهنگی، تسلّی خاطر و ... همگی از ارکان شکل‌دهندة این گفتمان هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Dual Discourse on Mogul Rejection and Acceptance in the First Volume of Tarikh Jahangosha

نویسندگان [English]

  • Tahere Chehri 1
  • Gholamreza Salemian 2
  • Rohollah Bahrami 3
1 Razi University
2 Persian Language & Literature, Razi University, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

New approaches to literary criticism in looking at texts have transformed them from open and read-only texts into open and writable texts. Discourse analysis is one of these methods that can be helpful in analyzing and reading texts. Achieving hidden layers and dumb voices are the most important success of discourse analysis. Tarikh Jahan Gosha is one of the historical books that raises the question of why a historical text must be based on openness, logic and reason, sometimes distance from the method of historiography and the characteristics of literary texts, such as ambiguity, obscurity and emotion? Because of the comprehensiveness of the Fairclough analysis method in both theoretical and practical axes, we have based this method on research. In this method, the three stages of description, interpretation, and explanation of Tarikh jahan Gosha have been analyzed in discourse. In this way, the text of the book will certainly has something beyond history and literature. The findings of the study indicate that in the first volume of the book there are words, metaphors, phrases and sentences and Persian and Arabic poems that are discourse-based and all of them reflect the dualist discourse of the Mongols; appreciation and determinism, conservatism and fear, escalation of possible consequences, perpetuation of cultural tradition, consolation, and so forth that are all pillars of this discourse.

کلیدواژه‌ها [English]

  • discourse analysis
  • Atamak Joveini
  • Tarikh Jahangosha
  • Dual Discourse
  • Fatism
  • Conservatism