2021-05-09T07:45:39Z http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=170

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 بهزاد اویسی غلامرضا رحیمی مجتبی امیری بتول رستمی نظریة خصوصیات فردی رهبری یکی از نظریه‎های هدایت و رهبری در مدیریت است که نظریه‎پردازان آن بر این نظر هستند که رهبر باید به یک‎سری ویژگی‎های فردی متخلّق بوده و از نظر این صفات از پیروان خود برتر باشد؛ از جمله، هوش، بلوغ اجتماعی و وسعت دید، انگیزه‎های توفیق‎طلبی و نیل به هدف، انسان‎گرایی، بیان رسا و بانفوذ، ظاهر مناسب. در این پژوهش، از نگاه مدیریتی به آثار ادبی و تاریخی نگریسته شده است و با رویکرد تطبیقی تلاش شده است تا مفاهیم و نظریۀ ویژگی‎های فردی رهبری در خصوص سلاطین غزنوی و کارگزاران آنها از لابه‎لای متون ادبی و تاریخی این دوره تبیین و تشریح شود. حال، این پرسش پیش می‎آید که آیا این ویژگی‎ها در سلاطین غزنوی (محمود و مسعود و کارگزاران آنها) وجود دارد؟ الگوی نظری این پژوهش همان نظریۀ ویژگی‎های فردی رهبری است. آنچه این تحقیق نشان می‎دهد و نمونه‎های آن نیز در متن آمده است، این است که سلاطین غزنوی دارای ویژگی‎های مذکور از جمله هوش، وسعت دید، انگیزه‌های توفیق‎طلبی و نیل به هدف، بیان رسا و بانفوذ و ظاهر مناسب بوده و نمونه‎های انسان‎گرایی آنها در مقابل سازمان‌گرایی نشان می‎دهد که مطابق آنچه مشهور است، این سلاطین به کلی از این خصیصه خالی نبوده‎اند. Leadership leader’s personal traits Ghaznavids literary works 2013 09 07 1 26 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_744_2dd35ba94737541fa88c81d6a5ab1e3c.pdf

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 محمدتقی ایمان‌پور سیروس نصراله‌زاده کیومرث علی‌زاده ورود پارسی‌ها به انشان / پارسه و ارتباط گستردۀ آنان با ساکنان عیلامیِ این سرزمین در جنوب غرب ایران باعث نفوذ فرهنگ و تمدن عیلام در فرهنگ و تمدن هخامنشی به‎ویژه در زمان کوروش دوم و کمبوجیۀ دوم شد. به‎علاوه، ادعاهای کوروش در استوانۀ مشهور خود به زبان بابلی که خود و اجدادش را پادشاهان انشان معرفی می‌کند و ذکرنکردن نام پارس و یا هخامنش در این نوشته، باعث شده است که در سال‌های اخیر تعدادی از اندیشمندان تاریخ ایرانِ پیش از اسلام دربارۀ هویت پارسی کوروش دچار تردید شده و کوروش را دارای هویت عیلامی ‎ـ‎ انشانی بدانند. هرچند که تاکنون نقدهایی بر چنین ادعاهایی نوشته شده است، هنوز این بحث‎ها ادامه دارد. در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از شیوۀ پژوهش‌های تاریخی و با استناد به داده‌های باستان‎شناسی، اسناد و نوشته‌های کهن میان‎رودانی ـ عیلامی، کتیبه‌های پارسی، الواح عیلامی، نوشته‌های یونانی و همچنین پژوهش‌های جدید تاریخی و با ارزیابی بحث‌های موافق و مخالفِ ادعای بالا، به بررسی نظر پاتس در رابطه با هویت انشانی ‎ـ عیلامی کوروش دوم بپردازیم. Cyrus II Darius the Great Elam Anshan Parsa 2013 09 07 27 43 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_746_81c0766ab19cd120ec499499cc3d313d.pdf

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 محمدرضا جوادی یگانه ریحانه جوادی در مقالۀ پیش رو، برای بررسی استدلال‌های مخالفان اصلاحات در بازة‌ زمانی 1267-1264 ق یعنی اصلاحات میرزا تقی‎خان امیرکبیر، با بهره‎گیری از رویکردِ انتخاب عقلانی به‌مثابۀ یکی از نظریه‌های عمومی جامعه‎شناسی تاریخی، به روایت علّی استدلال‎های مخالفان در قالبِ چهار گروهِ روحانیان، درباریان، دیوانیان و زنان حرم‎سرا پرداخته‌ایم. نظریۀ انتخاب عقلانی، که در آن فرد (در این‌جا مخالفان اصلاحات) عامل علّی و عقلانیتِ ابزاریِ به‎کار‎ گرفته‎شده توسط آنان (که در این‌جا مخالفت آنان با اقداماتِ اصلاحی را در پی دارد) سازوکار علّی است، امکان ارزیابیِ رویۀ «عقلانیِ» انتخابِ این مخالفان برای مخالفتشان با اقداماتِ اصلاحی را فراهم می‎آورد. پس از بررسی استدلال‎های هر یک از این چهار گروه مخالفِ اصلاحات (با حذف روحانیان بر اساس روش تطبیقی جان استوارت میل)، استدلال‎های مشترک که با تکیه بر روش‌های «توافق» و «تغییرات متقارن» میل، در میانِ گروه‌های استدلال‌کننده به‎دست می‌آیند، عبارت‎اند از: «بی‎توجهی به جایگاه طبقاتی مخالف»، «رعایت‎نکردن حقوق مردم» و «کوتاه‌شدن دست وارثان قدرت از قدرت». این استدلال‎ها نشان می‌دهد مخالفان امیرکبیر در بیان مخالفت با اصلاحاتِ او، نه بر منافع کلان که بر منافع فردی یا طبقاتی بیش‌تر تأکید داشته‌اند. reforms Amir Kabir reform opponents rational choice causal narrative 2013 09 07 45 77 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_748_2ea9e9136687bafc7f7a4345dc837c2c.pdf

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 ولی دین‌پرست در این پژوهش، فعالیت‎های علمی و فرهنگی نخبگان ایرانی در عثمانی از آغاز شکل‎گیری دولت عثمانی تا اوایل قرن دهم هجری مورد بررسی قرار می‎گیرد تا نشان داده شود که فعالیت‎های علمی آنان چه تأثیری بر حیات علمی و فرهنگی عثمانی به جا گذاشت و در این دوره علمای سنت‎گرا چه واکنشی نسبت به عقل‎گرایان داشتند و نتایج آن چه بود. از دورۀ ایلخانان و حتی قبل از آن، ایران به عنوان کانون علمی محل ظهور علمای بزرگی در فقه، کلام و علوم نقلی بود. قاضی بیضاوی، عضدالدین ایجی، فخر رازی و زمخشری نمونه‎ای از این علما هستند. با شکل‎گیری دولت عثمانی، تفکر حاکم بر مراکز علمی آن سرزمین تحت‎تأثیر افکار و اندیشه‎های علمای ایرانی قرارگرفت. این امر ناشی از روابط علمی و فرهنگی گسترده‎ای بود که از گذشته بین دو سرزمین وجود داشت. در طول قرن هشتم و نهم هجری، نخبگانی ایرانی که در فقه، تفسیر، حدیث، منطق، کلام، صرف و نحو، قرائت، بلاغت، ریاضیات، نجوم و طب تحصیلاتی داشتند، به عثمانی مهاجرت کردند. برخی از آنان آثار ارزنده‎ای در علوم عقلی و نقلی تألیف کردند. علمای مهاجر آثار و اندیشه‎های علمای ایرانی نظیر امام محمد غزالی و فخرالدین رازی را در مدارس عثمانی تدریس کردند و یا بر آثار گذشتگان شرح، حاشیه و تعلیقات نوشتند. در نتیجه، جامعۀ عثمانی همانند جامعۀ ایرانی در فضایی قرار گرفت که اندیشه‎های سنت‎گرایان در ستیز با عقل‎گرایان به‎سر‎می‎برد. Timurids Iran Ottoman schools scholars elites 2013 09 07 79 100 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_749_d662e0a891026cea7591cec69acdb4a0.pdf

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 رضا معینی رودبالی سیدصاحب برزین فاطمه نجفی کشکولی موقعیت استراتژیک ایران و داشتن مرز مشترک طولانی در شمال با کشور اتحاد جماهیر شوروی باعث شد که دو سال پس از آغاز جنگ جهانگیر دوم و هجوم آلمان به شوروی، سرزمین ایران مورد هجوم و اشغال نیروهای متفقین قرار گیرد. آنان هدف خود را از این اقدام، رساندن نیرو به شورویِِ تحت محاصره اعلام کردند. در شهریور 1320 ش، متفقین بدون توجه به مخالفت دولت ایران، وارد خاک این سرزمین شده و تا نزدیکی‎های تهران پیشروی کردند. نیروهای نظامی متفقین تا پایان جنگ در ایران ماندگار شدند. این حضور مصیبت‎بار آنان، مشکلات فراوانی برای مردمان ایران ایجاد کرد. یکی از پیامدهای ناخوشایند ناشی از حضور متفقین، تشکیل فرقۀ دموکرات آذربایجان توسط شوروی و حزب تودۀ ایران بود که به رهبری سید جعفر پیشه‎وری در پاییز 1324ش آغاز شد. از جمله انتظارات و درخواست‎های فرقۀ دموکرات آذربایجان، اعطای خودمختاری به ایالت آذربایجان از سوی دولت مرکزی بود. مقالۀ حاضر درصدد است ضمن بررسی اجمالی حضور متفقین در ایران ـ ‎‎‎به‎ویژه اتحاد جماهیرشوروی ـ به تبعات سنگین ناشی از حضور آنان بر دو جنبش منطقه‎ای دموکرات آذربایجان و نهضت جنوب فارس، در سال‎های 1325-1324 ش بپردازد. The Allies Azerbaijani Democratic Party Qashqais South Movement Qavam al-Saltaneh 2013 09 07 101 120 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_750_e5bb48c6c20586dd2b06c043e365f1d9.pdf

2013-09-07 10.30465

Historical Studies 2251-7766 2251-7766 1392 4 1 علیرضا ملایی توانی با صدور فرمان مشروطه، تلاش برای استقرار نظم جدید که مهم‎ترین مشخصۀ آن تشکیل مجلس شورای ملی بود، آغاز شد. اما تأسیس مجلس نیازمند تدوین نظام‎نامۀ (قانون) انتخابات بود که می‎بایست شورایی خاص، سرپرستی تنظیم و تدوین آن را بر عهده گیرد. این نهاد در تاریخ معاصر ایران به «مجلس عالی» یا «شورای عالی دربار» تعبیر شده است. با عنایت به فقدان پژوهشی مستقل دربارۀ مجلس عالی و وجود ابهامات فراوان دربارۀ ماهیت و عملکرد این نهاد، پرسش اصلی این است که مجلس عالی چرا و چگونه تأسیس شد؟ اعضای آن چه کسانی بودند و چگونه انتخاب شدند؟ و این شورا چه کارکردهایی داشت؟ مقالۀ حاضر درصدد است با بهره‌گیری از منابع اصلی و پژوهش‌های جدید، این موضوع را با رویکرد توصیفی ـ تبیینی مورد ارزیابی قرار دهد. سرانجام، مقاله به این نتیجه می‌رسد که مجلس عالی هرچند یک شورای اضطراری بود، با تصویب نظام‎نامۀ انتخابات و نیز برگزاری و نظارت بر فرایند انتخابات نقش بارزی در گذار از نظام پیشامشروطه به مشروطه ایفا کرد. National Consultative Assembly of Iran Supreme Council of the Court electionlaw parliament elections 2013 09 07 121 141 http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_751_1c110663bb631d05150651c782d51427.pdf