0 بازتاب هدایت و رهبری در آثار ادبی در خصوص سلاطین غزنوی A Study of Ghaznavids’ Leadership Traits in Literary Works http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_744.html 0 نظریة خصوصیات فردی رهبری یکی از نظریه‎های هدایت و رهبری در مدیریت است که نظریه‎پردازان آن بر این نظر هستند که رهبر باید به یک‎سری ویژگی‎های فردی متخلّق بوده و از نظر این صفات از پیروان خود برتر باشد؛ از جمله، هوش، بلوغ اجتماعی و وسعت دید، انگیزه‎های توفیق‎طلبی و نیل به هدف، انسان‎گرایی، بیان رسا و بانفوذ، ظاهر مناسب. در این پژوهش، از نگاه مدیریتی به آثار ادبی و تاریخی نگریسته شده است و با رویکرد تطبیقی تلاش شده است تا مفاهیم و نظریۀ ویژگی‎های فردی رهبری در خصوص سلاطین غزنوی و کارگزاران آنها از لابه‎لای متون ادبی و تاریخی این دوره تبیین و تشریح شود. حال، این پرسش پیش می‎آید که آیا این ویژگی‎ها در سلاطین غزنوی (محمود و مسعود و کارگزاران آنها) وجود دارد؟ الگوی نظری این پژوهش همان نظریۀ ویژگی‎های فردی رهبری است. آنچه این تحقیق نشان می‎دهد و نمونه‎های آن نیز در متن آمده است، این است که سلاطین غزنوی دارای ویژگی‎های مذکور از جمله هوش، وسعت دید، انگیزه‌های توفیق‎طلبی و نیل به هدف، بیان رسا و بانفوذ و ظاهر مناسب بوده و نمونه‎های انسان‎گرایی آنها در مقابل سازمان‌گرایی نشان می‎دهد که مطابق آنچه مشهور است، این سلاطین به کلی از این خصیصه خالی نبوده‎اند. 1 Traitleadershiptheory is one of the theories of leadership in management whichsuggests that leaders must possesscertain personality traits superior than their followers’ such as intelligence, social maturity, comprehensive vision, achievement motivation, interpersonal skills, communication skills, and good appearance. This research studies literary and historical works from a management point of viewin order to answer the question as to whether Ghaznavid kings and their agents displayed the above leadership traits. The theoretical model in this research is the trait leadership theory. The results show that Ghaznavids had traits such as intelligence, comprehensive vision, achievement motivation, communication skills, good appearance, and interpersonal skills and were not entirely devoid of these traits. 1 26 بهزاد اویسی Behzad Oveisi کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ایلام Iran b.oveisi@ilam.ac.ir غلامرضا رحیمی Gholamreza Rahimi استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه جهرم Iran drrahimi45@gmail.com مجتبی امیری Mojtaba Amiri استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه تهران Iran mamiry@ut.ac.ir بتول رستمی Batoul Rostami کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه ایلام Iran batoolrostami@yahoo.com Leadership leader’s personal traits Ghaznavids literary works

0 کوروش عیلامی ـ انشانی یا کوروش پارسی؟ نگاهی دوباره به بحث‌های پیرامون هویت عیلامی ـ انشانی کوروش دوم Cyrus the Elamite-Anshanite or Cyrus the Persian? A New Look at Elamite-Anshanite Identityof Cyrus II http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_746.html 0 ورود پارسی‌ها به انشان / پارسه و ارتباط گستردۀ آنان با ساکنان عیلامیِ این سرزمین در جنوب غرب ایران باعث نفوذ فرهنگ و تمدن عیلام در فرهنگ و تمدن هخامنشی به‎ویژه در زمان کوروش دوم و کمبوجیۀ دوم شد. به‎علاوه، ادعاهای کوروش در استوانۀ مشهور خود به زبان بابلی که خود و اجدادش را پادشاهان انشان معرفی می‌کند و ذکرنکردن نام پارس و یا هخامنش در این نوشته، باعث شده است که در سال‌های اخیر تعدادی از اندیشمندان تاریخ ایرانِ پیش از اسلام دربارۀ هویت پارسی کوروش دچار تردید شده و کوروش را دارای هویت عیلامی ‎ـ‎ انشانی بدانند. هرچند که تاکنون نقدهایی بر چنین ادعاهایی نوشته شده است، هنوز این بحث‎ها ادامه دارد. در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از شیوۀ پژوهش‌های تاریخی و با استناد به داده‌های باستان‎شناسی، اسناد و نوشته‌های کهن میان‎رودانی ـ عیلامی، کتیبه‌های پارسی، الواح عیلامی، نوشته‌های یونانی و همچنین پژوهش‌های جدید تاریخی و با ارزیابی بحث‌های موافق و مخالفِ ادعای بالا، به بررسی نظر پاتس در رابطه با هویت انشانی ‎ـ عیلامی کوروش دوم بپردازیم. 1 The arrival and settlement of Persians in Parsa/Anshan and their strong relations with the Elamite inhabitants of south-western Iran brought the Achaemenid culture and civilization under the influence of the Elamite culture and civilization, in particular during Cyrus II and Cambyses II. Furthermore, Cyrus II, in his famous Cylinder in Babylonian language, introduces himself and his ancestors as kings of Anshan and makes no mention of Parsa or Achaemenids at all. This has caused a number of scholars of ancient Iran to question the identity of Cyrus as Persian and identify him as Elamite-Anshanite. Although this hypothesis has been disputed by other scholars, the problem lingers on. This article uses historical method to examine various claims in this subject, in particular Daniel Potts’s theory on Cyrus’s Elamite-Anshanite identity, on the basis of archaeological data, ancient Mesopotamian-Elamite documents, Persian inscriptions, Elamite tablets, and Greeks texts. 27 43 محمدتقی ایمان‌پور Mohammad Taqi Imanpour دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه فردوسی مشهد Iran mimanpour@hotmail.com سیروس نصراله‌زاده Sirous Nasrollahzadeh استادیار گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran cyrusnasr@gmail.com کیومرث علی‌زاده Kiumars Alizadeh کارشناس ارشد تاریخ ایران باستان، دانشگاه فردوسی مشهد Iran qumars_alizadeh@hotmail.com Cyrus II Darius the Great Elam Anshan Parsa

0 استدلال‌های مخالفان اصلاحات امیرکبیر از منظر انتخاب عقلانی Arguments against Amir Kabir’s Reforms: A Study Based on Rational Choice Theory http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_748.html 0 در مقالۀ پیش رو، برای بررسی استدلال‌های مخالفان اصلاحات در بازة‌ زمانی 1267-1264 ق یعنی اصلاحات میرزا تقی‎خان امیرکبیر، با بهره‎گیری از رویکردِ انتخاب عقلانی به‌مثابۀ یکی از نظریه‌های عمومی جامعه‎شناسی تاریخی، به روایت علّی استدلال‎های مخالفان در قالبِ چهار گروهِ روحانیان، درباریان، دیوانیان و زنان حرم‎سرا پرداخته‌ایم. نظریۀ انتخاب عقلانی، که در آن فرد (در این‌جا مخالفان اصلاحات) عامل علّی و عقلانیتِ ابزاریِ به‎کار‎ گرفته‎شده توسط آنان (که در این‌جا مخالفت آنان با اقداماتِ اصلاحی را در پی دارد) سازوکار علّی است، امکان ارزیابیِ رویۀ «عقلانیِ» انتخابِ این مخالفان برای مخالفتشان با اقداماتِ اصلاحی را فراهم می‎آورد. پس از بررسی استدلال‎های هر یک از این چهار گروه مخالفِ اصلاحات (با حذف روحانیان بر اساس روش تطبیقی جان استوارت میل)، استدلال‎های مشترک که با تکیه بر روش‌های «توافق» و «تغییرات متقارن» میل، در میانِ گروه‌های استدلال‌کننده به‎دست می‌آیند، عبارت‎اند از: «بی‎توجهی به جایگاه طبقاتی مخالف»، «رعایت‎نکردن حقوق مردم» و «کوتاه‌شدن دست وارثان قدرت از قدرت». این استدلال‎ها نشان می‌دهد مخالفان امیرکبیر در بیان مخالفت با اصلاحاتِ او، نه بر منافع کلان که بر منافع فردی یا طبقاتی بیش‌تر تأکید داشته‌اند. 1 Analyzing the arguments of opponents of Amir Kabir’sreforms, the authors of this article used theRational Choice approach as a general theory in historical sociology to generate acausal narrative to explain the reasons for internal opposition to Amir Kabir’s reforms. For this purpose, the reform opponentswere divided into four groups: clergymen, courtiers, governors, and the women of the Harem. Rational Choice Theory, in which the individual (here the reform opponents) is causal agent, and the instrumental rationality he uses (which here led to their opposition to reforms) is causal mechanism, was used to clarify the rational process of their opposition to reforms. Then, the arguments of the four groups were analyzed, and the first group was omitted based on John Stuart Mill's comparative method. The common arguments were finally recognized using Mill’s method of agreement and methodofconcomitantvariation. They were negligence ofopponents’ position and social class, violation of the citizen's rights, and possible reduction of royal power. These arguments show that the opponents of Amir Kabir's reforms were more concerned with their individual and class benefits. 45 77 محمدرضا جوادی یگانه Mohammadreza Javadi Yeganeh دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران Iran myeganeh@ut.ac.ir ریحانه جوادی Reyhaneh Javadi کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران Iran r.javadi@ut.ac.ir reforms Amir Kabir reform opponents rational choice causal narrative

0 نخبگان ایرانی و فعالیت‌های علمی و فرهنگی آنان در عثمانی (قرن نهم و دهم هجری) Iranian Elites and their Scientific and Cultural Activities in Ottoman Empire of the 9th and 10th Centuries A.H. http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_749.html 0 در این پژوهش، فعالیت‎های علمی و فرهنگی نخبگان ایرانی در عثمانی از آغاز شکل‎گیری دولت عثمانی تا اوایل قرن دهم هجری مورد بررسی قرار می‎گیرد تا نشان داده شود که فعالیت‎های علمی آنان چه تأثیری بر حیات علمی و فرهنگی عثمانی به جا گذاشت و در این دوره علمای سنت‎گرا چه واکنشی نسبت به عقل‎گرایان داشتند و نتایج آن چه بود. از دورۀ ایلخانان و حتی قبل از آن، ایران به عنوان کانون علمی محل ظهور علمای بزرگی در فقه، کلام و علوم نقلی بود. قاضی بیضاوی، عضدالدین ایجی، فخر رازی و زمخشری نمونه‎ای از این علما هستند. با شکل‎گیری دولت عثمانی، تفکر حاکم بر مراکز علمی آن سرزمین تحت‎تأثیر افکار و اندیشه‎های علمای ایرانی قرارگرفت. این امر ناشی از روابط علمی و فرهنگی گسترده‎ای بود که از گذشته بین دو سرزمین وجود داشت. در طول قرن هشتم و نهم هجری، نخبگانی ایرانی که در فقه، تفسیر، حدیث، منطق، کلام، صرف و نحو، قرائت، بلاغت، ریاضیات، نجوم و طب تحصیلاتی داشتند، به عثمانی مهاجرت کردند. برخی از آنان آثار ارزنده‎ای در علوم عقلی و نقلی تألیف کردند. علمای مهاجر آثار و اندیشه‎های علمای ایرانی نظیر امام محمد غزالی و فخرالدین رازی را در مدارس عثمانی تدریس کردند و یا بر آثار گذشتگان شرح، حاشیه و تعلیقات نوشتند. در نتیجه، جامعۀ عثمانی همانند جامعۀ ایرانی در فضایی قرار گرفت که اندیشه‎های سنت‎گرایان در ستیز با عقل‎گرایان به‎سر‎می‎برد. 1 In this paper, scientific and cultural activities of Iranian elites in the Ottoman Empire since its foundation until the tenth century A.H. are studied to show their impact on the scientific and cultural life of the empire as well as the clashes between traditionalist and rationalist scholars and their consequences. Upon the foundation of the Ottoman Empire, its scientific centers fell under the influence of Iranian elites’ ideasdue to the widespread scientific and cultural relations between Iran and the Ottoman Empire. A number of Iranian elites who were educated in jurisprudence, interpretation, hadith, logic, theology, grammar, reading, rhetoric, mathematics, astronomy, and medicine migrated to the Ottoman Empire during the eighth and ninth centuriesA.H. They taught the works of Iranian prominent scholars such as Imam Muhammad Ghazali and Fakhr al-Din Razi in Ottoman schools or wrote commentaries and annotations on these works. Therefore, the Ottoman society, like the Iranian society, became a placefor clashes between the traditionalistsand rationalists. 79 100 ولی دین‌پرست Vali Dinparast استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تبریز Iran vali_dinparast@yahoo.com Timurids Iran Ottoman schools scholars elites

0 واکاوی جنبش‌های منطقه‌ای ایران در سال‌های 1324 - 1325 ش (مطالعۀ موردی: تأثیر فرقۀ دموکرات آذربایجان بر نهضت جنوب فارس) Iranian Regional Movements in 1945-46: A Case Study of the Impact of Azerbaijani Democratic Party on Fars South Movement http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_750.html 0 موقعیت استراتژیک ایران و داشتن مرز مشترک طولانی در شمال با کشور اتحاد جماهیر شوروی باعث شد که دو سال پس از آغاز جنگ جهانگیر دوم و هجوم آلمان به شوروی، سرزمین ایران مورد هجوم و اشغال نیروهای متفقین قرار گیرد. آنان هدف خود را از این اقدام، رساندن نیرو به شورویِِ تحت محاصره اعلام کردند. در شهریور 1320 ش، متفقین بدون توجه به مخالفت دولت ایران، وارد خاک این سرزمین شده و تا نزدیکی‎های تهران پیشروی کردند. نیروهای نظامی متفقین تا پایان جنگ در ایران ماندگار شدند. این حضور مصیبت‎بار آنان، مشکلات فراوانی برای مردمان ایران ایجاد کرد. یکی از پیامدهای ناخوشایند ناشی از حضور متفقین، تشکیل فرقۀ دموکرات آذربایجان توسط شوروی و حزب تودۀ ایران بود که به رهبری سید جعفر پیشه‎وری در پاییز 1324ش آغاز شد. از جمله انتظارات و درخواست‎های فرقۀ دموکرات آذربایجان، اعطای خودمختاری به ایالت آذربایجان از سوی دولت مرکزی بود. مقالۀ حاضر درصدد است ضمن بررسی اجمالی حضور متفقین در ایران ـ ‎‎‎به‎ویژه اتحاد جماهیرشوروی ـ به تبعات سنگین ناشی از حضور آنان بر دو جنبش منطقه‎ای دموکرات آذربایجان و نهضت جنوب فارس، در سال‎های 1325-1324 ش بپردازد. 1 Iran's strategic position and long common border in the north with the Soviet Union led to its invasion and occupation by the Allies two years after the beginning of the World War II and Germany’s invasion of the Soviet Union. They announced that their purpose was to send forces to the Soviets under siege. In August 1945, regardless of the opposition of Iran's government, the Allies invaded Iran and advanced to the outskirts of Tehran. Their troops remained in Iran until the end of the war. The occupiers’ominous presence caused many problems for the people of Iran. One of the unfortunate consequences of their presence was the formation of the Azerbaijani Democratic Party in the fall of 1945 by Seyyed Ja’far Pishehvari who received support from the Soviet government and the Tudeh party. One of his main demands was local autonomy from Tehran. The present article intends to present an overview of the presence of the Allies in Iran, especially the Soviet Union, and its consequences forthe Azerbaijani Democratic Party and Fars South Movementduring the years 1945-1946. 101 120 رضا معینی رودبالی Reza Mo’ini Roudbali دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه پیام نور تهران Iran shahryaribahman@yahoo.com سیدصاحب برزین Seyyed Saheb Barzin دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه پیام نور Iran amirsambarzin@yahoo.com فاطمه نجفی کشکولی Fatemeh Najafi Kashkouli کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی Iran f.kashkooli@gmail.com The Allies Azerbaijani Democratic Party Qashqais South Movement Qavam al-Saltaneh

0 مجلس عالی دربار حلقۀ گذار به نظام مشروطه The Role of Supreme Council of Courtin Smoothing Iran’s Transition to Constitutional Regime http://historicalstudy.ihcs.ac.ir/article_751.html 0 با صدور فرمان مشروطه، تلاش برای استقرار نظم جدید که مهم‎ترین مشخصۀ آن تشکیل مجلس شورای ملی بود، آغاز شد. اما تأسیس مجلس نیازمند تدوین نظام‎نامۀ (قانون) انتخابات بود که می‎بایست شورایی خاص، سرپرستی تنظیم و تدوین آن را بر عهده گیرد. این نهاد در تاریخ معاصر ایران به «مجلس عالی» یا «شورای عالی دربار» تعبیر شده است. با عنایت به فقدان پژوهشی مستقل دربارۀ مجلس عالی و وجود ابهامات فراوان دربارۀ ماهیت و عملکرد این نهاد، پرسش اصلی این است که مجلس عالی چرا و چگونه تأسیس شد؟ اعضای آن چه کسانی بودند و چگونه انتخاب شدند؟ و این شورا چه کارکردهایی داشت؟ مقالۀ حاضر درصدد است با بهره‌گیری از منابع اصلی و پژوهش‌های جدید، این موضوع را با رویکرد توصیفی ـ تبیینی مورد ارزیابی قرار دهد. سرانجام، مقاله به این نتیجه می‌رسد که مجلس عالی هرچند یک شورای اضطراری بود، با تصویب نظام‎نامۀ انتخابات و نیز برگزاری و نظارت بر فرایند انتخابات نقش بارزی در گذار از نظام پیشامشروطه به مشروطه ایفا کرد. 1 As soon as Muzaffar al-Din Shah issued the command of constitution, attempts were made to establish the new order through the formation of a parliament to represent the Iranian nation. This objective required that the election law be written by a special council. It was called “Supreme Council” or “Supreme Council of the Court”. Lack of research in this regard and the unresolved ambiguities about the council makes one ask why the Supreme Council of the Court was established, who its members were, how they were elected, and what duties it had. This article uses descriptive-explanatory method and taps primary sources to answer these questions. The results suggested thatthe Supreme Council of the Courtpassed the election law, supervised the election process, and, thus, played an important role inIran’stransitionto a constitutional regime. 121 141 علیرضا ملایی توانی Alireza Molla’i Tavani دانشیار گروه تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran mollaiy@ihcs.ac.ir National Consultative Assembly of Iran Supreme Council of the Court electionlaw parliament elections